تاریخ ارسال : ۹۵/۰۳/۲۲


اعتبار اسنادی و خدمات مربوطه در بازرگانی مان انجام می‌شود. در تعریف اعتبار اسنادی باید به نکات زیر توجه شود:

اعتبار اسنادی تعهدی از بانک است که  به خریدار و فروشنده داده می‌شود.

تعهد می‌شود که میزان پرداختی خریدار به فروشنده به موقع و با مبلغ صحیح به دست فروشنده خواهد رسید. هرگاه که خریدار قادر به پرداخت مبلغ خرید نباشد، بانک موظف است باقیمانده یا تمام مبلغ خرید را بپردازد. اعتبارات اسنادی اغلب در معاملات بین‌المللی به منظور اطمینان از دریافت مبالغ پرداختی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

به دلیل ماهیت معاملات بین‌المللی که شامل عواملی همچون مسافت و تفاوت قوانین کشورها و …، اعتبارات اسنادی یک جنبه بسیار مهم در تجارت بین‌المللی شده است. بانک همچنین به نیابت از خریدار که نگه‌دارنده اعتبارات اسنادی است تا زمان در یافت تأیید یه که کالاهای خریداری‌شده حمل شده‌اند وجه را پرداخت نخواهد کرد.

مزایای اعتبارات اسنادی:
۱- اطمینان فروشنده از اینکه پس از ارائه اسناد حمل وجه اعتبار را مطابق شرایط اعتبار از بانک کارگزار یا تأییدکننده دریافت می‌کند.
۲-امکان کنترل تاریخ حمل و تحویل نهایی کالا.
۳-تحصیل اسناد حمل مطابق با مفاد موافقت اولیه تحت شرایط قرارداد میان طرفین
۴-اطمینان از اینکه پرداخت وجه اعتبار به فروشنده فقط بعد از انتقال و فک مالکیت کالا از وی صورت می‌گیرد .
۵-امکان کسب تسهیلات بیشتر برای فروشنده در مقابل اعتبار گشایش‌یافته برای تهیه کالای سفارش شده
۶- تعهد بانک برای پرداخت بها در معاملات بجای فرد فروشنده
در مورد اعتبارات اسنادی از جهات مختلف، تقسیماتی وجود دارد که مهم‌ترین آن‌ها به شرح زیر است:
در رابطه با اعتبارات اسنادی در ایران باید خاطرنشان کرد که به دلیل محدودیت‌های وضع‌شده توسط بانک مرکزی انواعی از این اعتبارات غیرقابل استفاده در ایران است و یا احتیاج به مجوز بانک مرکزی دارد.

انواع اعتبار اسنادی

۱- اعتبار اسنادی وارداتی یا صادراتی:
به اعتباری که خریدار برای واردات به کشور خود گشایش می‌کند اعتبار وارداتی و این اعتبار از لحاظ فروشنده کالا که در کشور دیگر قرار دارد اعتبار صادراتی است.

۲- اعتبارات اسنادی قابل‌برگشت: Revocable L/C
در این نوع اعتبار ، خریدار و یا بانک گشایش کننده اعتبار می‌تواند بدون اطلاع ذینفع ، هرگونه تغییر یا اصلاحی در شرایط اعتبار به وجود آورد(بدون اجازه فروشنده)
واضح است از این نوع اعتبار استفاده چندانی نمی‌شود زیرا فروشنده اطمینان لازم را نسبت به پایدار ماندن اعتبار و انجام تعهدات خریدار ندارد.
با کمال تعجب اگر خریدار ایرانی بخواهد اعتبار قابل‌برگشت گشایش نماید سیستم بانکی از وی مجوز خاص بانک مرکزی را مطالبه می‌نماید درحالی‌که اعتبار غیرقابل‌برگشت احتیاجی به مجوز ندارد.

۳- اعتبار اسنادی غیرقابل‌برگشت:Irrevocable L/C
در اعتبار اسنادی غیرقابل‌برگشت هرگونه تغییر شرایط اعتبار از جانب خریدار یا بانک گشایش کننده اعتبار موکول به موافقت و رضایت فروشنده بوده. فروشندگان معمولاً از این‌گونه اعتبار استقبال بیشتری می‌کنند.
بر اساس آخرین مقررات اتاق بازرگانی بین‌الملل در صورت عدم تصریح و سکوت در اعتبار اسنادی مبنی بر قابل‌برگشت یا غیرقابل‌برگشت بودن آن ، اعتبار غیرقابل‌برگشت خواهد بود.

۴- اعتبار اسنادی تأییدشده: Confirmed L/C
اعتباری است که خریدار ملزم می‌شود تا اعتبار صادره از سوی بانک خود را به تأیید هر بانک معتبر دیگر که مورد نظر فروشنده است، برساند .این نوع اعتبار اسنادی حاکی از اطمینان نداشتن به حیثیت اعتباری بانک صادرکننده و یا وضعیت متزلزل سیاسی یا اقتصادی کشور خریدار است.

۵- اعتبار اسنادی تأیید نشده :Unconfirmed L/C
این نوع اعتبار در شرایط متعارف و بدون نیاز به تأیید بانک دیگری گشایش می‌یابد. اگر در شرایط اعتبار کلمه Confirmed ذکر نشود آن اعتبار تأیید نشده تلقی می‌شود.

۶- اعتبار اسنادی قابل انتقال:Tranferable L/C
به اعتباری گفته می‌شود که طبق آن، ذینفع اصلی حق دارد همه یا بخشی از اعتبار گشایش شده را به شخص یا اشخاص انتقال دهد. در واقع این نوع اعتبار یک امتیاز برای فروشنده محسوب می‌شود.

۷- اعتبار اسنادی غیرقابل انتقال: Untransferable L/C
به اعتباری گفته می‌شود که ذینفع حق واگذاری کل یا بخشی از آن را به دیگری ندارد. در تجارت بین‌الملل عرف بر غیرقابل انتقال بودن اعتبار است و همچنین در ایران برای گشایش اعتبار قابل انتقال نیاز به مجوز بانک مرکزی است.

۸- اعتبار اسنادی نسیه یا مدت‌دار(یوزانس): Usance L/C
اعتباری است که وجه اعتبار بلافاصله پس از ارائه اسناد از سوی ذینفع ، پرداخت نمی‌شود بلکه پرداخت وجه آن، بعد از مدت تعیین‌شده صورت می‌گیرد.در واقع فروشنده به خریدار مهلت می‌دهد که بهای کالا را پس از دریافت و فروش آن بپردازد. معامله یوزانس معمولاً در کشورهایی انجام می‌گیرد که کمبود ارز دارند.

۹- اعتبار اسنادی دیداری: At Sight L/C
اعتباری است که طبق آن بانک ابلاغ کننده پس از رویت اسناد حمل ارائه‌شده از طرف ذینفع (فروشنده)، در صورت رعایت تمامی شرایط اعتبار از سوی وی ، بلافاصله وجه آن را پرداخت می‌کند.

۱۰- اعتبار اسنادی پشت به پشت(اتکایی): Back to Back L/C
این نوع اعتبار اسنادی متشکل از دو اعتبار جدا از هم است. اعتبار اول به نفع ذینفع گشایش می‌یابد که خود به هر دلیلی قادر به تهیه و ارسال کالا نیست. به همین جهت با اتکا بر اعتباری که به نفع وی گشایش یافته است اعتبار دیگری برای فروشنده دوم (ذینفع دوم) که می‌تواند کالا را تهیه و ارسال کند ، از طرف ذینفع اول گشایش می‌یابد.

۱۱- اعتبار اسنادی ماده قرمز: Red Clause L/C
در این نوع اعتبار فروشنده می‌تواند قبل از ارسال کالا، وجوهی را به صورت پیش‌پرداخت از بانک ابلاغ کننده یا تأییدکننده دریافت کند.
علت این نام‌گذاری آن است که اولین بار که این اعتبار گشایش یافت بانک بازکننده اعتبار برای جلب توجه بانک ابلاغ کننده شرایط اعتبار را که به مقداری از وجه اعتبار را به عنوان پیش‌پرداخت به ذینفع پرداخت می‌کند را با جوهر قرمز نوشت که از آن به بعد به اعتبار ماده قرمز معروف شد.

۱۲-اعتبار اسنادی گردان: Revolving L/C
اعتباری است که پس از هر بار استفاده ذینفع از اعتبار، همان مبلغ اسناد تا سطح اعتبار اولیه افزایش می‌یابد در واقع بدون احتیاج به افتتاح یا اصلاح اعتبار جدید ، اعتبار موجود خودبه‌خود تجدید می‌شود.